Toplumların zaman
içindeki değişimini takip eden en geniş kapsamlı araştırmaya göre
Türkiye mutluluk ve maddi tatmin oranı artan, 'kendine güvensiz' bir
ülke!
08/02/2008 (12 kişi okudu)
RADİKAL - İSTANBUL - Türkiye
yabancılara karşı güvensiz. Türkiye'de aktif siyasal katılım zayıf ve
marjinal gruplara karşı duyulan hoşgörü düşük. Ayrıca kendi dilinden
başka bir dil konuşanları istemeyenlerin oranı dörtte bir. İfade
özgürlüğüne önem verenlerin oranı hızla düşüyor. Buna karşın 'mutsuzum'
diyenlerin oranı da düşüyor. Türkiye'yi tarif eden tüm bu ifadeler
'Dünya ve Avrupa Değerleri Araştırmaları'nın Türkiye ayağının
sonuçlarından alındı.
Dünya ve Avrupa Değerler Araştırmaları 1981 yılında dünyanın
birçok ülkesinde başlayan bir proje. Toplumların zaman içindeki
değişimi karşılaştırmalı olarak araştırılıyor.
Türkiye bu projeye 1990 yılında katıldı. 1996, 1997, 2000 ve 2001
yıllarında araştırmalar yapıldı. Son olarak 2007 yılında 41 ilde 1579
kişiyle yüz yüze görüşülerek 'Türkiye Değerler Araştırması'
gerçekleştirildi. Ayrıca buna paralel olarak da 'Elitler Araştırması'
yürütüldü.
Bu kapsamda da medya elitleriyle 226, 22'nci dönem milletvekilleriyle de 148 kez yüz yüze görüşüldü
Bahçeşehir Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr.
Yılmaz Esmer, koordine ettiği bu araştırmanın sonuçlarını Bahçeşehir
Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nin (Betam)
açılışında açıkladı. İşte araştırmanın bazı sonuçları:
YABANCIYA GÜVENMEZ: Halkın yüzde 44'ü yabancı milletlerden insanlara 'pek güvenmezken', yüzde 29'u hiç güvenmiyor.
DİLEKÇE İMZALAMAZ: Aktif siyasal katılım, özgürlükler,
demokratik değerler, tolerans gibi alanlarda yer yer gerileme söz
konusu. 'Ben kesinlikle siyasal görüş bildiren bir toplu dilekçeye imza
atmam' diyenler 1990-2001 arasındaki araştırmada yüzde 45
civarındayken, 2007'de bu oran yüzde 53. ÇEVRESİNDE 'MARJİNAL' İSTEMİYOR: Marjinal gruplara hoşgörü
düşük. Yüzde 88'i eşcinselleri komşu olarak istemiyor. Yüzde 65'i
'nikâhsız yaşayan çiftleri', yüzde 63'ü 'tanrıya inanmayanları', yüzde
30'u 'oruç tutmayanları', yüzde 25'i 'başka anadili olanı', yüzde
9'uysa 'tesettürlüyü' komşu olarak istemiyor.
ORDUYA GÜVENİR: Kurumlara güven araştırmasında ordu ilk
sırayı aldı. Yüzde 74'ü en çok orduya güvendiğini söyledi. Bunu sosyal
güvenlik kurumları, sağlık kurumları, Anayasa Mahkemesi, mahkemeler,
üniversiteler, polis, din adamları izledi. En güvenilmeyen kurumsa
yüzde 70'le IMF. Bunu basın, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler,
televizyon, siyasi partiler, işçi sendikaları ve büyük şirketler
izliyor.
ÖNCE ASAYİŞ: 'Hükümetin hedefleri konusunda' sıralama
yapılması istendiğinde asayiş ve düzenin sağlanmasının önem kazandığı
anlaşılıyor. asayiş ve düzenen sağlanmasını isteyenlerin oranı 2001
yıında yüzde 28'ken şimdi yüzde 53. Buna karşın ifade özgürlüğüne
verilen önemse gerilemiş. 2001'de yüzde 21'ken 2007'de yüzde 11'e
düşmüş.
TÜRK OLMAKTAN GURURLU: Araştırmada 'Türk olmaktan ne kadar
gurur duyulduğu' da soruldu. Yüzde 77'si 'son derece', yüzde 14'i
'oldukça' derken yüzde 6'sı Türk olmadığını, yüzde 3'ü 'pek gurur
duymadığını' söyledi. Yüzde 1'inin cevabı da 'hiç gurur duymuyorum'
oldu.
ORUÇ TAMAM, NAMAZ BİRAZ: Araştırmaya katılanların dini
davranış oranları şöyle: Yüzde 89'u oruç tutuyor, yüzde 47'si her gün
namaz kılıyor, yüzde 75'i son bayramda namaz kılmış, yüzde 63'ü haftada
bir kere camiye gidiyor. Yüzde 61'i başörtülü.
REİS ERKEKTİR: Dörtte üçü aile reisinin erkek olması
gerektiği görüşünde. Onda biri erkeğin çokeşli olabilmesini onaylıyor.
Üçte ikiye yakını kadının kocasına itaat etmesini uygun buluyor. 'Kadın
bazen kocasından dayağı hak edebilir' diyenler ise beşte bire
yaklaşıyor. MUTLULUK ARTIYOR: 2001 krizinden sonra mutluluk oranı
düşmüştü. 2007'de halk eski mutluluk düzeyine çıktı. 2001'de yüzde 41
olan mutsuzların oranı, 2007'de yüzde 13'e düştü.
MEDYA EN SOLDA: Elitler araştırmasına gelince; Sağ-sol
cetvelindeki konumlarına bakıldığında genel seçmen kitlesi ortalama
olarak hem parlamentodan hem de medyadan daha sağda görünüyor. En solda
ise medya elitleri var. AKP milletvekilleri kendi seçmenlerini
olduklarından biraz daha solda, CHP milletvekilleriyse tam tersine
biraz daha sağda tahmin ediyor.
* * * * *
Batı'dan farkımız budur
Atatürk 'Türk, övün, çalış, güven' diyor ama... Araştırma
koordinatörü Prof. Dr. Yılmaz Esmer ortaya çıkan Türkiye tablosunu
şöyle çizdi: "Türkiye düşük güvenli bir toplum. Bizi Batı Avrupa'dan
ayıran en önemli farklılıklarımızsa dinin bizim için çok önemli olması,
kadın-erkek ilişkilerine bakış açımız ve kadını toplumdaki rolü, aktif
siyasete katılımla özgürlüklere, demokratik değerlere ve toleransa
yaklaşımımız. Ayrıca kişiler arası güvensizlik."
* * * * *
Mutluluk artıyor 2001 yılında bir ara en düşük değere inen mutluluk düzeyi, 2007 yılında yeniden tırmanmış, mutsuzluk düzeyi azalmış.
* * * * *
Maddi durum nasıl? 2000'li yıllarda yine en düşük değerine inen maddi durumdan tatmin düzeyi 2007 yılında yükselerek zirveye ulaşmış.
* * * * *
Aile yapısı tutucu 2007 yılında Türk ailesinde yine erkek egemen değerler hâkim. Aile reisi erkek. Beş kişiden birine göre kadın dövülebilir.
* * * * *
Vatandaşsan yasaya uyacaksın Ne doğum yeri ne de atalar. Vatandaşlık bağında en önemli kriter, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına uymak.